مهران محمدی امین

سد چم‌ شیر باستان شناسی کهگیلویه و بویراحمد مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر از شناسایی ۱

1401\10\17 16:13:06


شناسایی ۱۴۰ اثر فرهنگی‌ و تاریخی در محدوده سد چمشیر

مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر از شناسایی ۱۴۰ اثر فرهنگی‌ وتاریخی در محدوده سد چمشیر خبر داد.

به‌گزارش خبرگزاری مهر به‌نقل‌از روابط‌عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، محمدحسین عزیزی خرانقی مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر با اشاره به اینکه این پروژه با انجام کاوش در ۱۶ محوطه فرهنگی‌تاریخی شناسایی شده در این محدوده آغاز شده است، بیان کرد: سد و نیروگاه چمشیر در استان کهکیلویه و بویر احمد، شهرستان گچساران بر روی رودخانه زهره، مراحل پایانی ساخت خود را سپری می‌کند و کارفرمای این طرح شرکت آب و نیروی ایران است.

این باستان‌شناس افزود: محدوده مخزن این سد تا کنون دو بار مورد بررسی باستان‌شناسی قرار گرفته و به طور کلی تعداد ۱۴۰ اثر فرهنگی‌تاریخی در آن شناسایی شده است. وی اظهار کرد: در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۸، ۳۰ محوطه از میان محوطه‌های شناسایی شده توسط مدیر پیشین کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر انتخاب و مورد گمانه‌زنی به منظور تدقیق وجود نهشته‌های فرهنگی، قرار گرفت. عزیزی خرانقی گفت: در سال‌های گذشته ۹ محوطه به پیشنهاد و انتخاب مدیر پروژه پیشین مورد کاوش باستان‌شناسی قرار گرفته بود و در سال جاری با توجه به نزدیکی زمان مقرر آبگیری، پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، طی توافقی با پروژه چمشیر، ۱۶ تیم کاوش باستان‌شناسی را در منطقه به منظور کاوش نجات‌بخشی محوطه‌های پیشنهادی، همچون ۹ محوطه قبل، مستقر کرد.

مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر با بیان اینکه استقرار و مدیریت ۱۶ تیم کاوش به صورت همزمان نیاز به هماهنگی بالایی ما بین پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و مسئولان پروژه سد و نیروگاه چمشیر داشت، تصریح‌کرد: خوشبختانه این مهم انجام شد و گروه‌های انتخاب شده از نیمه آذر ماه سال‌جاری در منطقه مستقر و کاوش نجات‌بخشی در محوطه‌های انتخاب شده، آغاز و تا کنون نیز ادامه دارد. وی با اشاره به این مطلب که از این ۱۶ گروه کاوش، شش گروه از همکاران پژوهشکده باستان‌شناسی و میراث‌فرهنگی و ۱۰ گروه از پژوهشگران آزاد به صورت پیمانی مشغول حفاری هستند، گفت: قدیمی‌ترین محوطه از بین محوطه‌های انتخاب شده، دارای نهشته‌های فرهنگی از دوره ایلام میانه و جدیدترین آن‌ها به دوران متاخر اسلامی، باز می‌گردند. عزیزی خرانقی افزود: بیشتر محوطه‌ها دارای یک یا دو رَج معماری سنگی خشکه‌چین و گاهی موارد ملات گِل است و به صورت کلی به جز محوطه ایلامی، ما بقی محوطه‌ها عموماً استقرارهای کوچ‌شینی از دوران میانه تا متاخر اسلامی هستند و در مواردی حتی سفال‌های شاخص برای تاریخ‌گذاری نسبی از کاوش برخی محوطه‌ها به دست نیامده است.

مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر گفت: با توجه به ماهیت محوطه، آثار فرهنگی منقول از جمله سفال، به صورت بسیار محدودی در کاوش‌ها یافت می‌شود و همین موضوع، تاریخ‌گذاری دقیق محوطه‌ها را در این مرحله بسیار دشوار می‌کند. وی گفت: همانگونه که در بالا ذکر شد، معماری به‌دست آمده بسیار ساده و صرفاً اتاق‌هایی عموماً مستطیل شکل است که با توجه به سادگی و تشابه پلان معماری در اکثر محوطه‌ها، امکان تاریخ‌گذاری محوطه‌ها بر اساس شاخصه‌های معماری نیز، میسر نیست، اما از این میان برخی محوطه‌ها همچون ۷۴، ۸۶، ۸۷، ۳۳ و ۱۰۷ دارای معماری منسجم‌تر همراه با دیوارهای مستحکم با مصالح لاشه سنگ و گچ نیم کوب و اندود گچی هستند. این باستان‌شناس با بیان‌اینکه کاربری احتمالی این محوطه‌ها در گزارش‌های آتی توسط سرپرستان گروه‌های کاوش به صورت مجزا ارائه خواهد شد، گفت: تاریخ گذاری پیشنهادی تا این مرحله از کاوش، قرون اولیه تا قرون میانه اسلامی است.

مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر با اشاره به اینکه این کاوش‌ها تا اواخر دی‌ماه به طول خواهد کشید، هر چند کاوش در برخی محوطه‌ها همچنان ادامه خواهد داشت، تصریح‌کرد: با توجه به حساسیت‌هایی که در مورد کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه چمشیر به وجود آمده، پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری در نظر دارد تا پس از اتمام کاوش‌های میدانی، طی همایشی از سرپرستان گروه‌های کاوش برای ارائه دستاوردهای پژوهشی، دعوت به عمل آورد که زمان و نحوه برگزاری آن از طریق روابط‌عمومی پژوهشگاه، اطلاع رسانی خواهد شد.. .


بازنشر از : مهر

سد چم‌ شیر

باستان شناسی

کهگیلویه و بویراحمد