تحولات قانونی و نظارتی رمز ارزها؛ از ترامپ تا ایران

تحولات قانونی و نظارتی رمزارزها در سال ۲۰۲۶ به یکی از داغ‌ترین موضوعات عرصه مالی و سیاسی جهان تبدیل شده است. در این میان، پروژه World Liberty Financial وابسته به ترامپ با فراز و نشیب‌های فراوانی روبه‌رو بوده و هم‌زمان، بحث ورود رسمی رمزارز به اقتصاد ایران نیز ابعاد جدیدی به خود گرفته است. World Liberty Financial که توسط دونالد ترامپ و پسرانش راه‌اندازی شده، نه‌تنها درگیر تحقیقات درباره ارتباط با شبکه‌های #تحریم‌شده شده، بلکه توکن آن نیز با ریزش قیمت قابل‌توجهی مواجه شده است. از سوی دیگر، سیاست‌های داخلی ایران در قبال رمزارزها و بحث درباره ابلاغیه رهبری برای ورود رسمی این دارایی‌ها به اقتصاد کشور، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. در این نوشتار، به بررسی جامع تحولات نظارتی و قانونی مرتبط با World Liberty Financial و ترامپ، و نیز سیاست‌های رمزارزی در ایران می‌پردازیم.

پیش‌زمینه پروژه World Liberty Financial و نقش ترامپ در صنعت رمزارز

پروژه World Liberty Financial که با نماد WLFI شناخته می‌شود، در سپتامبر ۲۰۲۴ توسط دونالد ترامپ، پسرانش و شرکای تجاری آن‌ها راه‌اندازی شد. این پروژه به‌عنوان یک پلتفرم مالی غیرمتمرکز (DeFi) فعالیت می‌کند و هدف آن ارائه خدمات مالی مبتنی بر بلاکچین به کاربران است. ترامپ که پیش‌تر مواضع انتقادی نسبت به رمزارزها داشت، در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود تغییر رویکرد قابل‌توجهی در این زمینه نشان داد و خانواده‌اش به یکی از بازیگران اصلی صنعت رمزارز تبدیل شدند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، خانواده ترامپ از طریق چهار هسته اصلی رمزارزی خود شامل World Liberty Financial، میم‌کوین $TRUMP، American Bitcoin و ALT5 Sigma (که بعداً به AI Financial تغییر نام داد) حدود ۲٫۳ میلیارد دلار سود کسب کرده‌اند.
این در حالی است که سرمایه‌گذاران خرد در همین پروژه‌ها مجموعاً حدود ۲٫۳ میلیارد دلار ضرر متحمل شده‌اند که نشان‌دهنده فاصله عمیق بین سودآوری برای تیم‌های پروژه و بازدهی برای سرمایه‌گذاران عادی است. World Liberty Financial به‌عنوان پرچم‌دار حضور خانواده ترامپ در دنیای رمزارز، همواره در کانون توجه رسانه‌ها و نهادهای نظارتی قرار داشته است. این پروژه با انتشار توکن WLFI توانست بیش از ۱۴ میلیارد دلار از سرمایه‌گذاران جذب کند، اما عملکرد قیمتی این توکن در ماه‌های اخیر بسیار ناامیدکننده بوده و از اوج خود بیش از ۸۳ درصد ریزش داشته است.

اخذ مجوز بانکی مشروط برای World Liberty Financial؛ نقطه عطفی در تحولات نظارتی

یکی از مهم‌ترین تحولات قانونی پیرامون World Liberty Financial در سال ۲۰۲۶، اخذ مجوز بانکی مشروط از سوی دفتر کنترل ارز (OCC) ایالات متحده بود. در تاریخ ۱۴ اوت ۲۰۲۶، OCC مجوز اولیه مشروط برای اعطای منشور بانک امانی ملی به World Liberty Financial صادر کرد. این مجوز به شرکت World Liberty Trust Company که زیرمجموعه World Liberty Financial است، اجازه می‌دهد تا استیبل‌کوین USD1 را صادر و بازخرید کند و نقش انحصاری بیت‌گو را در این زمینه به عهده بگیرد. ارزش بازار USD1 در حال حاضر حدود ۴ میلیارد دلار برآورد شده است. بر اساس شرایط این مجوز، World Liberty Financial موظف به رعایت حداقل سرمایه ۲۰ #میلیون_دلاری و انطباق با قانون GENIUS Act است که در ژوئیه ۲۰۲۵ توسط ترامپ به امضا رسید.
با این حال، این تصمیم با واکنش‌های گسترده‌ای از سوی ناظران اخلاقی و برخی قانون‌گذاران مواجه شد. سناتور الیزابت وارن این اقدام را «عمل آشکار خودخدمتی» توسط دولت ترامپ توصیف کرد و خواستار توقف بررسی درخواست بانکی World Liberty Financial تا زمانی که رئیس‌جمهور از تمامی منافع مالی خود در این شرکت واگذار کند، شد. نهاد Americans for Financial Reform نیز اعلام کرد که OCC با اعطای این مجوز، از اختیارات قانونی خود فراتر رفته است. مجوز اخذشده به World Liberty Financial اجازه نمی‌دهد که بانک سنتی افتتاح کند، بلکه یک بانک امانی با اهداف محدود است که نمی‌تواند وام ارائه دهد یا سپرده‌های تحت پوشش بیمه FDIC بپذیرد. با این حال، همین مجوز محدود نیز به دلیل ارتباط مستقیم با رئیس‌جمهور ایالات متحده، به یکی از جنجالی‌ترین موضوعات نظارتی سال تبدیل شده است.

تحقیقات درباره ارتباط World Liberty Financial با شبکه‌های تحریم‌شده

World Liberty Financial علاوه بر مجوز بانکی جنجالی، با تحقیقات جدی درباره ارتباط با شبکه‌های تحریم‌شده نیز مواجه بوده است. در آوریل ۲۰۲۶، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد این پروژه با AB DAO همکاری داشته است؛ شبکه‌ای که پروژه شاخص آن به افرادی مرتبط می‌شد که بعداً توسط ایالات متحده و بریتانیا تحریم شدند. این افراد با Prince Group کامبوج مرتبط بودند که مقامات آمریکایی آن را یک شبکه بزرگ جرایم سازمان‌یافته فراملی توصیف کرده‌اند. اگرچه World Liberty Financial اعلام کرد که بررسی‌های لازم را انجام داده و هیچ ارتباطی با افراد تحریم‌شده ندارد، اما تحقیقات نشان داد که این شرکت از ترویج پروژه استراحتگاهی مرتبط با Prince Group توسط AB DAO بی‌اطلاع بوده است.
در ماه مه ۲۰۲۶، سناتور الیزابت وارن و تیم‌های دیگر از کمیته بانکداری سنا خواستار تحقیق درباره «ناتوانی مکرر World Liberty Financial در حفظ اقدامات حفاظتی لازم برای جلوگیری از سوءاستفاده بازیگران غیرمجاز از پلتفرم خود» شدند. این درخواست پس از آن مطرح شد که مشخص شد افرادی که در اکتبر ۲۰۲۵ توسط دولت ترامپ به دلیل ارتباط با Prince Group تحریم شده بودند، با پروژه‌های مرتبط با World Liberty Financial در ارتباط بوده‌اند. نگرانی‌ها درباره حاکمیت شرکتی و فرآیندهای بررسی همکاری‌های World Liberty Financial با افشای سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری یک شرکت وابسته به مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی در این پروژه، اندکی پیش از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، عمیق‌تر شد. وال‌استریت ژورنال این معامله را «چیزی بی‌سابقه در سیاست آمریکا» توصیف کرده و کارشناسان حقوقی نگرانی‌هایی درباره تضاد منافع مطرح کرده‌اند.

افت شدید قیمت توکن WLFI و عملکرد نامطلوب آن در بازار

توکن WLFI پروژه World Liberty Financial در ماه‌های اخیر عملکرد بسیار ضعیفی در بازار داشته است. این توکن که در سپتامبر ۲۰۲۵ با قیمت ۰٫۴۶ دلار به بازار عرضه شد، تا آوریل ۲۰۲۶ به حدود ۰٫۰۸ دلار سقوط کرد که کاهشی حدود ۸۲ درصدی را نشان می‌دهد. در اوایل ماه مه ۲۰۲۶، قیمت WLFI به پایین‌ترین سطح تاریخی خود در حدود ۰٫۰۵ دلار رسید. تا ژوئیه ۲۰۲۶، این توکن نسبت به اوج خود در سپتامبر ۲۰۲۵ بیش از ۸۳ درصد کاهش یافته بود. در سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت WLFI در محدوده ۰٫۰۵۶ تا ۰٫۰۵۸ دلار در نوسان بود. یکی از عوامل مهم این ریزش قیمت، گزارش‌هایی درباره وام‌دهی داخلی بود. در آوریل ۲۰۲۶، فاش شد که World Liberty Financial توکن‌های WLFI خود را در پلتفرم وام‌دهی Dolomite که توسط یکی از مدیران فنی این پروژه تأسیس شده بود، به وثیقه گذاشته است.
حدود ۵ درصد از عرضه WLFI به‌عنوان وثیقه در Dolomite قفل شده بود که این موضوع ریسک قابل‌توجهی برای قیمت توکن ایجاد می‌کرد. پس از انتشار این خبر، قیمت WLFI تقریباً ۱۵ درصد سقوط کرد. همچنین در سپتامبر ۲۰۲۶، World Liberty Financial حدود ۱۷۰ بیت‌کوین به ارزش تقریبی ۱۱ میلیون دلار فروخت تا از خطر نقدینگی در پلتفرم Aave جلوگیری کند. این فروش نیز فشار بیشتری بر قیمت WLFI وارد کرد و توکن در همان روز ۱۴ درصد دیگر کاهش یافت. World Liberty Financial در اقدامی دیگر، برنامه فروش توکن مربوط به یک استراحتگاه با برند ترامپ در مالدیو را به دلیل جنگ در ایران که سفر در منطقه را مختل کرده بود، به تعویق انداخت. این پروژه که قرار بود سرمایه‌گذاران را در درآمد حاصل از وام‌های تأمین‌کننده مالی استراحتگاه شریک کند، بخشی از استراتژی World Liberty Financial برای توکن‌سازی دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) محسوب می‌شود.

قانون GENIUS Act و چارچوب نظارتی جدید استیبل‌کوین‌ها در آمریکا

یکی از مهم‌ترین تحولات قانونی در حوزه رمزارزها در ایالات متحده، تصویب قانون GENIUS Act در ژوئیه ۲۰۲۵ توسط ترامپ بود. این قانون اولین چارچوب نظارتی جامع فدرال برای استیبل‌کوین‌های پرداخت در آمریکا را ایجاد می‌کند. بر اساس این قانون، هیچ شخصی غیر از ناشر مجاز استیبل‌کوین پرداخت (PPSI) نمی‌تواند استیبل‌کوین پرداخت در آمریکا صادر کند. در آوریل ۲۰۲۶، وزارت خزانه‌داری آمریکا قوانین پیشنهادی برای اجرای مفاد کلیدی GENIUS Act را منتشر کرد که شامل مقررات مربوط به مبارزه با پول‌شویی، تأمین مالی تروریسم و انطباق با تحریم‌ها برای ناشران استیبل‌کوین می‌شود.
قانون GENIUS Act که به‌عنوان «قانون هدایت و ایجاد نوآوری ملی برای استیبل‌کوین‌های ایالات متحده» شناخته می‌شود، نشان‌دهنده تغییر رویکرد نظارتی آمریکا از «تنظیم‌گری از طریق اجرای قانون» به «چارچوب ساختاریافته» است. World Liberty Financial با دریافت مجوز بانکی مشروط، در مسیر تبدیل شدن به یک ناشر مجاز استیبل‌کوین تحت این چارچوب جدید قرار گرفته است. این شرکت متعهد شده است که خود را تحت قوانین بانکداری فدرال قرار دهد و با مقررات مبارزه با پول‌شویی و حمایت از مصرف‌کننده مطابقت کند. OCC که تحت نظارت وزارت خزانه‌داری فعالیت می‌کند، اعلام کرده است که «درهای خود را برای کسب‌وکارها باز کرده» و در سال ۲۰۲۵ به اندازه چهار سال گذشته درخواست مجوز دریافت کرده است. با این حال، انتقادات نسبت به این رویکرد همچنان ادامه دارد و سناتور وارن مجوزهای بانکی رمزارزی OCC را غیرقانونی خوانده و استدلال کرده است که این شرکت‌ها به‌عنوان بانک عمل می‌کنند در حالی که از الزامات ایمنی این جایگاه فرار می‌کنند.

ورود رمزارز به #اقتصاد_ایران؛ از ابلاغیه رهبری تا تحریم‌های جدید

در سوی دیگر جهان، بحث ورود رسمی رمزارز به اقتصاد ایران به یکی از موضوعات داغ شبکه‌های اجتماعی فارسی تبدیل شده است. اخیراً گمانه‌زنی‌هایی درباره ابلاغیه رهبری برای ورود رسمی رمزارز به اقتصاد کشور مطرح شده که واکنش‌های گسترده‌ای در پی داشته است. در همین راستا، قیمت تتر (USDT) به دنبال خبر مذاکرات ایران و آمریکا با کاهش محسوسی مواجه شد و فعالان بازار رمزارز ایران را تحت تأثیر قرار داد. بر اساس گزارش‌ها، #بانک_مرکزی ایران معتقد است که باید آثار منفی ارزهای دیجیتال کنترل شود و آثار مثبت آن تقویت گردد. دولت چهاردهم نیز ظاهراً قصدی برای محدودیت رمزارزها ندارد و به دنبال استفاده بهینه از این حوزه است. با این حال، در عمل سیاست‌های متفاوتی در این زمینه اعمال شده است.
در آگوست ۲۰۲۶، گزارش شد که بانک مرکزی ایران معامله رمزارزها را از طریق سیستم بانکی کشور ممنوع کرده است. همچنین در ژوئن ۲۰۲۶، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) چهار صرافی رمزارز داخلی ایران شامل نوبیتکس، بیت‌پین، والکس و رمزینکس را تحت تحریم قرار داد. این چهار صرافی پیش‌تر نیز برای شهروندان آمریکایی ممنوع بودند، اما تحریم رسمی آن‌ها نشان‌دهنده تشدید فشارها بر بخش رمزارز ایران است. تحقیقات نشان داده است که رمزارزها در ایران به‌عنوان ابزاری برای «اقتصاد سایه» عمل می‌کنند که در آن منافع دولت با بخش خصوصی در هم آمیخته و از فناوری مالی به‌عنوان جایگزینی برای سیستم بانکی سنتی برای دورزدن تحریم‌های بین‌المللی استفاده می‌شود. بر اساس داده‌های Chainalysis، استفاده از بیت‌کوین و استیبل‌کوین در ایران در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷۸ میلیارد دلار رسیده است.

تضاد منافع و نگرانی‌های اخلاقی پیرامون پروژه‌های رمزارزی ترامپ

پروژه World Liberty Financial و دیگر فعالیت‌های رمزارزی خانواده ترامپ، نگرانی‌های جدی درباره تضاد منافع و تأثیرپذیری سیاست‌های نظارتی از منافع شخصی رئیس‌جمهور ایجاد کرده است. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، ترامپ در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱٫۱۶ میلیارد دلار از فروش رمزارزها و حق‌امتیاز میم‌کوین‌ها درآمد داشته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که حداقل ۷۰ درصد از World Liberty Financial در اختیار خود رئیس‌جمهور است و از فروش توکن WLFI تخمیناً ۵۵۰ میلیون دلار به این شرکت وارد شده که سه‌چهارم آن در نهایت به خانواده ترامپ می‌رسد. بر اساس گزارش رویترز، بیش از ۱٫۶ میلیارد دلار از World Liberty Financial به رئیس‌جمهور و خانواده‌اش منتقل شده است.
نگرانی‌ها درباره تضاد منافع زمانی اوج گرفت که مشخص شد یک شرکت وابسته به شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی، ۴۹ درصد از سهام WLTC Holdings را که هلدینگ بانکی World Liberty Financial است، در اختیار دارد. شیخ طحنون که به «شیخ جاسوس» معروف است، بزرگ‌ترین سهامدار سرمایه‌گذاری جدید خانواده ترامپ در حوزه بانکداری از طریق World Liberty Financial محسوب می‌شود. وال‌استریت ژورنال گزارش داد که این سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری «چیزی بی‌سابقه در سیاست آمریکا» است. در واکنش به این نگرانی‌ها، زک ویتکاف، مدیرعامل World Liberty Financial، اعلام کرد که عملکرد بازار استیبل‌کوین USD1 نشان می‌دهد که هیچ مشکل تضاد منافعی وجود ندارد و تأکید کرد که هرگز مسائل تجاری را با ترامپ مورد بحث قرار نداده است. با این حال، منتقدان معتقدند که واگذاری مجوز بانکی به شرکتی که رئیس‌جمهور و خانواده‌اش در آن منافع مالی قابل‌توجهی دارند، یک «عمل آشکار خودخدمتی» است.

توکن‌سازی دارایی‌های دنیای واقعی؛ استراتژی جدید World Liberty Financial

World Liberty Financial در کنار فعالیت‌های رمزارزی خود، استراتژی توکن‌سازی دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) را نیز در دستور کار قرار داده است. این پروژه در فوریه ۲۰۲۶ با پلتفرم Securitize که توسط بلک‌راک پشتیبانی می‌شود، برای توکن‌سازی هتل‌ها همکاری کرد. هدف این همکاری، نمایش سود وام‌های مرتبط با توسعه استراحتگاه‌ها به‌عنوان توکن‌های دیجیتال قابل‌معامله در بلاکچین است. World Liberty Financial این مفهوم را نه تنها در بخش املاک، بلکه در کالاهایی مانند نفت و گاز نیز بررسی می‌کند. در سپتامبر ۲۰۲۶، World Liberty Financial با پلتفرم Aster همکاری خود را برای راه‌اندازی USD1 RWA Boost اعلام کرد. این برنامه شامل ۱۲۵ میلیون توکن WLFI و ۶٫۲۵ میلیون USD1 به‌عنوان پاداش است.
صرافی بایننس نیز اعلام کرد که از ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ تا ۲ اکتبر ۲۰۲۶، برای کاربرانی که استیبل‌کوین USD1 را در این پلتفرم نگهداری می‌کنند، رویداد ایردراپ با جایزه ۱۵۰ میلیون توکن WLFI برگزار می‌کند. با این حال، برنامه فروش توکن استراحتگاه برند ترامپ در مالدیو به دلیل جنگ در ایران که سفر به این منطقه را مختل کرده بود، به تعویق افتاد. این تأخیر نشان‌دهنده آسیب‌پذیری پروژه‌های توکن‌سازی World Liberty Financial در برابر تحولات ژئوپلیتیکی است. توکن WLFI پس از انتشار این خبر ابتدا ۲٫۷ درصد رشد کرد اما سپس تمام رشد خود را از دست داد و به وضعیت قبلی بازگشت. ارزش World Liberty Financial در اواسط سال ۲۰۲۶ به ۱٫۶ میلیارد دلار رسید.

چالش‌های حقوقی و اختلافات داخلی World Liberty Financial

World Liberty Financial علاوه بر چالش‌های نظارتی، با اختلافات حقوقی متعددی نیز مواجه بوده است. در آوریل ۲۰۲۶، جاستین سان، سرمایه‌گذار میلیاردر، از World Liberty Financial به اتهام اخاذی شکایت کرد. از سپتامبر ۲۰۲۵ تا زمان شکایت، قیمت هر توکن WLFI از ۳۱ سنت به کمتر از ۸ سنت سقوط کرده بود. در پاسخ، World Liberty Financial نیز از سان به اتهام انتشار ادعاهای «کاملاً نادرست» درباره توکن WLFI شکایت کرد. این اختلافات حقوقی نشان‌دهنده تنش‌های عمیق درون پروژه و میان سرمایه‌گذاران آن است.
همچنین در سپتامبر ۲۰۲۶، اریک ترامپ از نقش خود در World Liberty Financial کناره‌گیری کرد و زاک فولکمن، مدیر ارشد عملیات این شرکت، به‌عنوان مدیر منصوب شد. این تغییر مدیریتی در شرایطی رخ داد که سهامداران WLFI منتظر افزایش ۱٫۵ میلیارد دلاری خزانه این پروژه از طریق فروش سهام هستند. گزارش‌ها حاکی از آن است که فروش حدود ۳۰۰ میلیارد توکن WLFI، حدود ۱۴ میلیارد دلار سرمایه از سرمایه‌گذاران جذب کرده که تقریباً تمام این مبلغ از جیب سرمایه‌گذاران به خانواده ترامپ سرازیر شده است. این موضوع انتقادات گسترده‌ای را درباره شفافیت و عدالت در توزیع سود پروژه‌های رمزارزی مرتبط با چهره‌های سیاسی برانگیخته است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده تحولات نظارتی رمزارزها

تحولات قانونی و نظارتی رمزارزها در سال ۲۰۲۶ نشان‌دهنده یک دوراهی پیچیده برای دولت‌ها و نهادهای نظارتی در سراسر جهان است. از یک سو، پروژه‌هایی مانند World Liberty Financial با حمایت چهره‌های سیاسی قدرتمندی مانند ترامپ در تلاش برای کسب مشروعیت نظارتی و ورود به سیستم مالی سنتی هستند. اخذ مجوز بانکی مشروط برای World Liberty Financial نمونه بارز این تلاش است. از سوی دیگر، نگرانی‌های جدی درباره تضاد منافع، شفافیت و حمایت از سرمایه‌گذاران، این پروژه‌ها را در کانون انتقادات قرار داده است. در ایران نیز، ورود رمزارز به اقتصاد کشور با چالش‌های متعددی از جمله تحریم‌های بین‌المللی، سیاست‌های متضاد بانک مرکزی و نگرانی‌های شرعی مواجه است.
قانون GENIUS Act در آمریکا و تلاش‌های مشابه در سایر کشورها نشان‌دهنده حرکت به سمت ایجاد چارچوب‌های نظارتی شفاف‌تر برای صنعت رمزارز است. با این حال، اجرای این قوانین و تأثیر آن بر پروژه‌های موجود مانند World Liberty Financial همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. عملکرد ضعیف توکن WLFI و ریزش بیش از ۸۳ درصدی آن از اوج خود، زنگ خطری برای سرمایه‌گذارانی است که به دنبال سودآوری در پروژه‌های رمزارزی مرتبط با چهره‌های سیاسی هستند. در نهایت، آینده صنعت رمزارز تا حد زیادی به توانایی دولت‌ها در ایجاد تعادل بین نوآوری مالی، حمایت از سرمایه‌گذاران و جلوگیری از سوءاستفاده‌های مالی بستگی خواهد داشت. World Liberty Financial و ترامپ به‌عنوان نمادهای این تقابل، همچنان در مرکز توجه ناظران، قانون‌گذاران و سرمایه‌گذاران باقی خواهند ماند.